Social media kan vergeleken worden met een gokautomaat. Elke keer dat jij je social media checkt is het psychologisch vergelijkbaar met het indrukken van de speelknop op een gokautomaat omdat je soms een beloning krijgt en soms niet. Denk hierbij aan een ‘like’, commentaar, bericht of een nieuwe volger.

De ontwikkelaars van de grote social media platforms maken gebruik van allerlei technieken en trucjes om het effect van het ontvangen van zo’n beloning te vergroten en ervoor te zorgen dat je hun platform zo lang mogelijk gebruikt. Tegenwoordig is het zelfs een onderdeel van bepaalde technologie-opleidingen. Dus dat social media platforms als Facebook, Instagram, YouTube, Twitter en Snapchat verslavend zijn is niet ‘per ongeluk’.

Snapchat
Een van de meest duidelijke voorbeelden is Snapchat. Snapchat is het populairste social media platform onder tieners. Snapchat heeft een functie geïntroduceerd genaamd ‘Snapstreaks’. Het is een soort van spelletje binnen Snapchat. Als je binnen Snapchat een vriend drie dagen achter elkaar ‘snapt’, en hij of zij reageert binnen 24 uur, heb je een ‘streak’. Sommige gebruikers houden het heel lang vol. Nu zou je jezelf afvragen waarom is dit een probleem? Het probleem is dat gebruikers voelen dat ze hun streak niet willen verliezen. Het komt regelmatig voor dat kinderen hierdoor heel gestrest raken als ze met vakantie gaan waar ze niet overal internetverbinding hebben. Het komt vaak voor dat er zelfs ruzies ontstaan als iemand een van de vrienden niet op tijd heeft kunnen beantwoorden.

Afhankelijk
Een ander voorbeeld hiervan is dat Facebook en Instagram niet altijd direct de ‘likes’ op jouw post laten zien maar soms worden deze achtergehouden en daarna in een keer weergegeven, omdat het zo meer effect heeft op je gevoel en het zorgt ervoor dat je vaker blijft controleren of er nieuwe likes zijn.

We moeten onszelf afvragen of zulke functies ontwikkeld worden om gebruikers van een platform met iets te helpen of worden ze puur ontwikkeld om de gebruiker afhankelijk te maken van het gebruik van hun platform?
Een handjevol tech-bedrijven heeft zoveel invloed op hoe 2 miljard mensen zich elke dag gedragen en hoe ze zich voelen.

Stresshormoon
Om het erger te maken installeren wij deze sociale media als app op onze smartphones zodat wij ze altijd binnen handbereik hebben. Het resultaat hiervan kennen we allemaal. Het is zo erg dat wanneer je je smartphone neerlegt, jouw hersenen een signaal sturen naar je bijnieren om een het hormoon cortisol (stresshormoon) te produceren. Dit hormoon triggert vlucht-of-vechtreacties. De vlucht-of-vechtreactie, is een verdedigingsmechanisme dat bij mensen en dieren optreedt als er acuut gevaar dreigt. Die drang die je na een paar minuten voelt om je telefoon te checken of je een nieuwe like, comment, volger etc hebt, creëert cortisol. Het aanwezige cortisol in je lichaam maakt je ongerust. Instinctief wil je van dat onrustgevoel afkomen dus check je jouw telefoon. Elke keer dat het notificatiegeluid op jouw telefoon af gaat gebeurt het ook.
Trouwens… heb je jouw telefoon tijdens het lezen van dit artikel al gecheckt?

Jouw tijd is geld
Het doel van deze social media platforms is om te zorgen dat gebruikers hun platform zo vaak mogelijk en zo lang mogelijk per keer gebruiken, want dit is hoe ze geld verdienen. Bijvoorbeeld je ‘betaalt’ Facebook zonder daadwerkelijk 1 cent aan Facebook te betalen, maar je betaalt Facebook wel met jouw tijd. Want hoe langer je op Facebook bezig bent, hoe vaker advertenties worden weergegeven. Simplistisch gezegd, de adverteerders betalen een betaald bedrag per keer dat hun advertentie op je scherm wordt weergegeven. Dus jouw tijd is geld, alleen is het geld niet voor jou maar voor Facebook.
Dit is het verdienmodel van zo goed als alle social media platforms waardoor ze ook nog onderling moeten vechten om jouw tijd en aandacht op hun platform. Om hun doel te bereiken proberen technologische bedrijven steeds dieper in te spelen op de menselijke psychologie: jouw aandacht te krijgen koste wat het kost.

Werkgelegenheid
Ik heb zelf een soort social media platform gecreëerd genaamd ‘Profilami’ met de focus op werkgelegenheid en persoonlijke branding. Simpel gezegd Profilami is je online CV, portfolio, visitekaartje en website voor persoonlijke branding in één. Een onderdeel van Profilami is de Profilami-vacaturebank met de allergrootste vacaturedatabase van Curaçao. Het platform is pas een jaar oud en het hoofddoel hiervan in korte lijnen is om zoveel mogelijk gebruikers aan te trekken op een integere manier en deze gelukkig te maken door betere matches te maken tussen hun en een baan, opdrachtgever of een business partner. Profilami is en blijft voor altijd gratis. Je kunt het bekijken op www.profilami.com.

Verslaving
Wanneer je niet meer de drang kunt beheersen tot het gebruik van die middelen waarvan je lichamelijk en/of geestelijk afhankelijk bent geworden.

Er zijn twee soorten verslavingen. Namelijk de verslaving aan stoffen/middelen en verslaving aan gedrag/handelingen. Social media verslaving valt onder verslaving aan gedrag/handelingen. Bij een verslaving aan gedrag ontstaat er een kick door handelingen die worden uitgevoerd, waardoor je dit wilt blijven herhalen.

5 tekenen dat je mogelijk verslaafd bent aan social media
1. Je ochtendroutine begint met een kopje th.. nee.. je smartphone
2. Je checkt jouw sociale media op elk moment dat je kan
3. Familie en vrienden zeggen dat je te veel op social media zit
4. Jouw gebruik van social media belemmert jouw offline prestatie op school of werk
5. Als je jouw tijd op social media gebruikt om conflicten of problemen in je echte leven te voorkomen.

5 tips om social media verslaving tegen te gaan
1. Zet notificaties uit op je telefoon
2. Bepaal een dagelijkse tijdlimiet
3. Heb meer persoonlijk contact met je geliefde(n)
4. Probeer je contacten vaker in het echt te ontmoeten
5. Gebruik alleen de sociale media soort(en) die het meest relevant voor jou zijn