Titanium(IV)oxide of titaandioxide (TiO2) is een oxide van titanium. Titanium wordt bij diverse processen gebruikt. Het metaal is sterk, licht en erg corrosiebestendig. Bovendien is het metaal bestand tegen extreme temperatuurschommelingen. Dat is ook de reden waarom het metaal als titaniumlegering veel wordt toegepast bij de constructie van vliegtuigen en raketten. 

Daarnaast wordt titanium veel voor sieraden gebruikt. Titanium wordt hoofdzakelijk (ongeveer 95 procent) gebruikt in de vorm van titaniumdioxide (TiO2); een intens wit pigment (titaanwit) in verf, papier, kauwgom en kunststoffen. Verf met titaniumdioxide reflecteert infrarood licht zeer goed, waardoor het veel wordt gebruikt in de astronomie.
Als legering in fietsen, golfclubs, brilmonturen, laptopbehuizingen en horlogekasten en -banden en huissleutels vanwege de kleine massadichtheid.

Chirurgie

In de chirurgie is dit metaal heel belangrijk omdat dit metaal gebruikt wordt als materiaal voor prothesen, bijvoorbeeld voor een heupimplantaat.
Het bijzondere van titanium is dat het biologisch inert is, wat betekent dat het menselijk lichaam het niet afstoot en het niet giftig is. Titanium plaatjes worden gebruikt voor fixatie bij een polsbreuk.
De stof vindt naast toepassingen in verf (ook in wegenverf) gebruik als vulstof in (speciaal) papier, keramisch materiaal, inkt, cement, correctievloeistof, rubber, glas, en producten voor huidverzorging. In levensmiddelen wordt titanium(IV) oxide gebruikt onder E-nummer E171. In andere producten wordt titaniumdioxide genoemd als PW6 of CI 77891.

Nanodeeltjes

Het meest bediscussieerde van titaniumdioxide zijn de nanodeeltjes in consumentenproducten omdat deze giftig blijken te zijn. Nanodeeltjes zijn alle stoffen die niet veel groter zijn dan een miljoenste millimeter. Het gaat om titaandioxide-deeltjes die, wanneer je ze inslikt of als ze in de bloedbaan komen, schade aanrichten. Titanium dioxide is een van de meest gebruikte zonnefilters van het moment en veroorzaakt zelden een allergische reactie. Het beschermt tegen UVB-, en deels ook tegen UVA-stralen. Een goede filter dus, maar omdat titaniumdioxide spierwit materiaal is, wordt je gezicht spierwit bij het insmeren. De nanodeeltjes titaniumdioxide lijken namelijk erg op asbest en ze zijn als ze eenmaal door je lichaam opgenomen worden lastig kwijt te raken. Ze zouden in theorie celbeschadiging kunnen veroorzaken.

Tandpasta

Toch zijn er onderzoekers die menen dat de schadelijke titaandioxide-nanodeeltjes alleen gevaarlijk voor de gezondheid zijn wanneer ze opgedronken worden. Het insmeren van de huid met zonnebrandcrème met titaandioxide zou niet schadelijk zijn zolang je de crème niet drinkt.
Titaandioxide wordt ook gebruikt in tandpasta en alhoewel er op de verpakking duidelijk vermeld wordt om de tandpasta niet in te slikken en je altijd je mond moet spoelen blijft de vraag bestaan: “hoeveel giftige nanodeeltjes krijg je binnen na een poetsbeurt van je tanden?”
Uit recent onderzoek blijkt dat het bij langdurig inname de darmwand kan beschadigen. Daarnaast vergroot het mogelijk de kans op kanker. Uit onderzoek blijkt dat als deze stof in het bloed komt, het de lever, milt, nieren en hersenen kan beschadigen, maar dat dit mogelijk alleen bij hoge doses zo is. Verder bleek het de kans op longkanker te vergroten bij langdurige inhalatie. Of het werkelijk schadelijk is in de hoeveelheden in supplementen die we via de mond innemen, is onbekend.

Titaniumdioxide wordt gebruikt in
– Coating van bijna bij alle (witte) pillen; ook vitaminepillen
– In de verfindustrie
– In snoepgoed (witte snoepjes, marshmallows, kauwgom)
– Tandpasta
– IJsjes