Kanariezaad (Phalaris canariensis) is een grassoort die inheems is in landen rondom de Middellandse Zee. Zoals de naam al aangeeft wordt het kanariezaad (ook wel ‘Witzaad’ genoemd) veel gebruikt als vogelvoer. Tot voor kort dan, want tegenwoordig moet u niet vreemd opkijken als u kanariezaad in de gezondheidswinkels ziet. Kanariezaad is namelijk nu ook verkrijgbaar voor menselijke consumptie.

Kanariezaad wordt algemeen beschouwd als een graan en dat betekent ook dat het in de oorspronkelijke thuislanden soms op het menu staat als voedingsmiddel voor mensen. Op de Canarische Eilanden, in Italië en landen in Noord-Afrika kun je het dus op je bord aantreffen. In delen van Mexico wordt gemalen kanariezaad verwerkt tot een warme drank die traditioneel wordt verrijkt met zaken als chocola, vanille, kaneel en suiker. Het grootste probleem met kanariezaad was dat het piepkleine haartjes op het zaad heeft zitten. Deze haartjes laten los bij aanraking en veroorzaken ernstige jeuk (itching). Die haren maakten kanariezaad voor mensen oneetbaar. In Canada heeft men al in 1991 een variëteit ontwikkeld zonder die lastige haartjes: de ‘hairless’.

Prikkelbare darm
Er bestaan tegenwoordig dus twee soorten kanariezaad: itchy en hairless. Deze nieuwe verscheidenheid die dus „kaal,“ of glabrous is, is geschikt voor menselijke consumptie. Het ligt in de verwachting dat deze nieuwe variëteit het originele kanariezaad na verloop van tijd zal gaan vervangen. Het nieuwe kanariezaad is ideaal geschikt voor mensen met Prikkelbaredarmsyndroom (PDS), colon irritabile, of Irritable Bowel Syndrome (IBS); een chronische darmstoornis, waarbij de beweeglijkheid (peristaltiek) van het darmstelsel chronisch is verstoord.
De nieuwe verscheidenheid van kanariezaad is specifiek voor menselijke consumptie gekweekt en kwalificeert zich als een glutenvrij graangewas. IBS komt steeds vaker voor omdat bij steeds meer mensen wordt ontdekt dat de opnamen van gluten allergische reacties veroorzaken. In recente epidemiologische studies is aangetoond dat 1 op 100 mensen wereldwijd aan CD lijdt.
Mensen met IBS krijgen na het eten van tarwe of verwante proteïnen, zoals hordeins (gerst) of secalins (rogge), klachten van de dunne darm. Haver kan ook in bepaalde gevallen een negatieve reactie geven. De enige therapie die baat heeft bij glutenallergie is het vermijden van alle producten waar deze granen in verwerkt zijn. Bij sommige mensen die ook bij haver allergische reacties vertonen is het van belang dat ook met bier gestopt wordt.
Om deze reden zijn wetenschappers druk bezig (geweest) met het onderzoeken van diverse andere granen die geen gastro-intestinale (maag en darm) klachten veroorzaken. Momenteel hebben minstens 3 miljoen mensen in de Verenigde Staten klachten die op CD wijzen. En het aantal is groeiende.
Granen die geen gluten bevatten zijn graangewassen zoals rijst, teff, quinoa, gierst, boekweit, sorghum ….en nu dus ook kanariezaad.

Voedingsmiddelen
De nieuwe kanariezaden hebben meer proteïne dan andere gemeenschappelijke graangewassen en zijn rijk aan andere voedingsmiddelen die geschikt zijn om bloem te maken dat in brood, koekjes, cakes en andere producten kan worden gebruikt. Kanariezaad bevat vooral veel koolhydraten, veel eiwit, met name leucine en arginine. Een glas melk met kanariezaad bevat bijna evenveel proteïnen als vlees, maar dan met stabiele aminozuren die gemakkelijk opgenomen worden en geen afvalstoffen achterlaten in het lichaam.

Per 100 g bevat kanariezaad :
• Koolhydraten: 55.8 g
• Proteïnen: 13 g
• Vetten: 5.2 g
• Mineralen: Calcium, fosfor.