Artemisia annua, Zomeralsem, zoete alsem of ‘qing hao’ is een plant die wereldwijd voorkomt. De plant heeft varenachtige bladeren en felgele bloemen met een kamferachtige geur. In China wordt de plant al heel lang gebruikt, maar sinds kort wordt deze ook in de moderne geneeskunde gebruikt als bron van Artemisinine, een anti-malariamiddel.

Zomeralsem werd door Chinese kruidenartsen vroeger gebruikt om koorts te behandelen, maar was in onbruik geraakt om in de jaren zeventig van de vorige eeuw herontdekt te worden toen ‘het Chinese handboek van recepten voor behandelingen van spoed eisende situaties’ (340 AD) werd gevonden. Deze pharmacopeia bevatte recepten voor een thee van gedroogde bladeren die voorgeschreven werd bij koorts in het algemeen en niet specifiek alleen bij malariakoorts.

Extracten
In 1971 toonden wetenschappers aan dat de extracten van de plant antimalaria-eigenschappen had bij primaten en in 1972 werd het actieve ingrediënt artemisinine geïsoleerd en zijn chemische structuur beschreven. Artemisinine kan geëxtraheerd worden door gebruik te maken van een vloeistof met een laag kookpunt, zoals di-ethylether en wordt gevonden in de klierachtige trichomen van de bladeren, stengels en bloemgroep, en is geconcentreerd in de bovenste delen van de plant.
Gewoonlijk wordt zomeralsem ter behandeling van parasieten gebruikt in tropische landen, bij voorkeur als onderdeel van een combinatie-cocktail met andere anti-malariamiddelen met als doel de ontwikkeling van parasitaire resistentie te voorkomen.

Malaria
Zomeralsem is lang gebruikt als anti-malariakruid in China. Artemisinine wordt semi-synthetisch vervaardigd als een anti-malariamedicijn. De werkzaamheid van thee gemaakt van Zomeralsem bij de behandeling van malaria wordt betwist. Volgens sommige auteurs is Artemisia annua niet oplosbaar in water en de concentraties in deze vloeistoffen worden onvoldoende geacht om malaria te behandelen.Andere wetenschappers hebben beweerd dat Zomeralsem een cocktail van anti-malariasubstanties bevat en beweren dat klinische testen zijn uitgevoerd die wetenschappelijk aantonen dat zomeralsem thee effectief is bij de behandeling van malaria. Deze voordelige oplossing zou veel kunnen betekenen voor de zelfredzaamheid in armere landen. In 2004 veranderde het Ministerie van Volksgezondheid in Ethiopië de eerstelijnsmedicatie bij malaria van Fansidar, een Sulfadoxinemiddel met een gemiddelde mislukkingskans van 36 procent, ondanks een wereldwijd tekort hiervan, naar Coartem (van Novartis) een medicijn gebaseerd op Zomeralsem met een 100 procent werking wanneer het correct wordt gebruikt.

Kanker
De plant heeft ook antikankereigenschappen! De eigenschappen die artemisinine tot een effectief antimalariamiddel maken, lijken ook verantwoordelijk voor de antikankerwerking. Uit onderzoek bij onder andere ratten blijkt dat het selectief giftig is voor sommige borstkankercellen en bepaalde vormen van prostaatkanker; er zijn veelbelovende preklinische resultaten gevonden bij leukemie en andere kankercellen.

Zomeralsem heeft kalmerende effecten bij muizen. Waarschijnlijk door de invloed op de benzodiazepinereceptoren. Zomeralsem verhoogt de weerstand tegen bacteriën, schimmels en parasieten in de darmen, en kan dankzij deze eigenschap een belangrijke bijdrage leveren aan het versterken van de darmflora en het behoud van een goede conditie van het maag-darmkanaal.

U kunt Artemisia Annua zelf bestellen via www.holotropicherbs.com en als u dat allemaal te ingewikkeld vindt kunt u ook via Botica Juliana (apotheker drs. B. Niessink) bestellen, Julianaplein 2-6, tel.: 4654500.